شرحی کوتاه بردعای ماه مبارک رمضان
🔆 انْتَ الرَّبُّ الْعَظيمُ الَّذى لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَىءٌ وَ هُوَ السَّميعُ الْبَصيرُ
❖✨ قسمت پنجم:
❖✨ ربّ:
❣️ اين واژه از ريشه « رب ب » به معنای مالكی است كه امر مملوک خود را تدبير ميكند و تدريجا او را از نقص به كمال ميرساند. در قرآن به معنای مالک و پرورش دهنده است. هم چنان که خداوند،خالق و مالک موجودات است و آنان را از موهبت ایجاد بهرهمند نموده،آنها را تا رسیدن به سر حدّ تکامل نیز پرورش میدهد و امرشان را به نیکویی تدبیر میکند.
❣️ «رب » در اصل به معنى مالک و صاحب چيزى است كه به تربيت و اصلاح آن مى پردازد و كلمه «ربيبه » كه به دختر همسر انسان گفته مى شود از همين جا گرفته شده است ، زيرا او هر چند از شوهر ديگرى است ولى زير نظر پدر خوانده اش پرورش مى يابد. اين كلمه بطور مطلق تنها به خدا گفته مى شود، و اگر به غير خدا اطلاق گردد حتما به صورت اضافه است مثلا مى گوئيم «رب الدار» (صاحب خانه ) «رب السفينة » (صاحب كشتى ). در تفسير «مجمع البيان » معنى ديگرى نيز بر آن افزوده است و آن شخص بزرگى است كه فرمان او مطاع مى باشد، اما بعيد نيست كه هر دو معنى به يك اصل باز گردد.
❣️ آمدن وصف «عظيم» به دنبال «رب»، به بزرگي و نيرومندي و آقايي او نسبت به ديگران، اشاره دارد. اينكه به جاي وصف «عظيم» از اوصاف ديگر استفاده نكرده است به دليل اين است كه در اين فراز دعا كننده به دنبال توصيف بزرگي خداوند متعال و نفي شريك از او ميباشد كه در عبارت «الَّذى لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَىءٌ» آمده است. روشن است كه مقام توصيف و سلب شريك از خداوند متعال، مناسب جلال اوست و وصف «عظيم»، همانگونه كه پيش از اين نيز گفته شد، از اوصاف جلال خداوند متعال شمرده ميشود.
«الَّذى لَيْسَ كَمِثْلِهِ شَىءٌ»:
❣️اين عبارت وصف دومي است كه پس از صفت «عظيم» براي خداوند متعال به كار رفته است.از آنجا كه دو واژه «ك» و «مثل» هر دو در معناي «مانند» به كار ميرود اين پرسش مطرح ميگردد كه با وجود يكسان بودن معناي اين دو واژه چرا در كنار هم ذكر گرديدهاند؟! در اينباره مفسرين و اديبان احتمالات گوناگوني را ذكر كردهاند كه در ذيل به دو مورد از بهترين آنها اشاره ميشود:
❣️ دلايل احتمالي ذكر «كاف» و «مثل» در كنار هم:
🔆 الف) «كاف» حرف زائد بوده و تاثيري در ترجمه و معناي عبارت ندارد و اثر آن در جمله تنها تأكيد معناي آن مي باشد.
🔆 ب) كلمه اي در آيه شريفه در تقدير است كه چنين است: «ليس كصاحب صفته شيء» كسي كه صفات او را داشته باشد مثل او چيزي نيست و شبيه و نظير و همانندي ندارد.
❣️ بنابر اينكه اصل در عبارات قرآني بر عدم تقدير است، احتمال نخست صحيحتر ميباشد؛ زيرا بر اساس آن تقدير گرفتن هيچ عبارت يا واژهاي لازم نميآيد. بنابراين معناي عبارت اين است كه «تحقيقا تو پروردگاري هستي كه هيچ موجودي در ذات و صفات خود مانند تو نيست».
منبع : https://eitaa.com/shamimdoo
ثبت دیدگاه